1. Alfabé¶
Kréyòl pa ka sévi épi tout alfabé laten la. Ni dé lèt nou pa sèvi épi-yo : Q é X. Lè nou ka klasé mo, nou ka suiv alfabé-lasa.
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V W Y Z
Maké a kréyòl Gwadloup bazé asi on sistèm fonétik. Mi, pou chak son nou ka tann, ki jan nou ka maké-y.
| Son | maké | Majiskil | Kon adan |
|---|---|---|---|
| [a] | a | A | bata, féba |
| [ã] | an | An | van, mòdan |
| [b] | b | B | bidon, boukèt |
| [∫] | ch | Ch | chans, chapo |
| [d] | d | D | davwa, rèd |
| [ɘ] | e | E | Desekede |
| [e] | é | É | bésé, éléfan |
| [ɛ] | è | È | mèsi, pèsé |
| [ɛ̃] | en | En | zendyen, pen |
| [f] | f | F | fòs, foumi |
| [g] | g | G | gouyav, gal |
| [ɲ] | gn | Gn | pengn, lankongni |
| [ʤ] | gy | Gy | gyòk, gyoup |
| [h] | h | H | hanni, haché |
| [i] | i | I | initil, bisikèt |
| [ʒ] | j | J | jiwomon, jounal |
| [k] | k | K | kalkil, krikèt |
| [ʧ] /[k+j] | ky | Ky | kyoké, kyansé |
| [l] | l | L | lélé, lonè |
| [m] | m | M | masko, milé |
| [n] | n | N | nas, nivo |
| [ɳ] | ng | Ng | zingzing |
| [o] | o | O | loto, liméwo |
| [ɔ] | ò | Ò | sinobòl, bòskaf |
| [ɔ̃] | on | On | zonyon, laponp |
| [u] | ou | Ou | boukèt, wouspèl |
| [u+n] | oun | Oun | moun, dokoun |
| [p] | p | P | palapata, pèlpèt |
| [ʁ] | r | R | rasin, marinad |
| [s] | s | S | sansi, miskad |
| [t] | t | T | matété, tiwa |
| [y] | u | U | lézélu |
| [v] | v | V | valé, vivan |
| [w] | w | W | wadi, mawon |
| [j] | y | Y | mayo, yékrik |
| [z] | z | Z | zépis, zèb |
Lèt ki an italik, sé lèt nou pa ka gyè sèvi èvè-yo.
1.1. Alfabé laten¶
Nou ka sèvi épi tout alfabé laten pou non a fanmi a moun, é non a lari.
Pòl Naprix, konséyé réjyonal
Nou ka mofrazé non a moun ki ka maké épi dòt lalfabé, épi alfabé laten
Vladimiw Poutine, Mwamaw Kadhafi
1.2. Aksan¶
Sèl aksan ki ni sé monté “´” , é désann “`” Kréyòl Gwadloup pa ka sèvi épi pon dòt aksan.
Sèl lèt ki ni aksan :
ò, é, è, à
“à” ka sèvi lè i ni on n dèyè-y, pou diféransyé épi an. Kon adan igwàn, bitàn..